Verborgen Narcisme: Over Moeders, Dochters en de Weg Terug naar Jezelf

Gepubliceerd op 8 januari 2026 om 09:30

Soms vraagt een ervaring om gedeeld te worden, niet alleen als kennis, maar als iets dat echt geleefd is en dit is zo’n moment.

Ik ben opgegroeid met een moeder bij wie kwetsbaarheid en zelfgerichtheid op een verwarrende manier door elkaar liepen. Aan de buitenkant leek zij charmant en zorgzaam.  Aan de binnenkant draaide veel om haar: haar stemming, haar behoeften, haar pijn. Als kind voelde ik feilloos aan wat zij nodig had, maar zelden wat ík nodig had. Jarenlang had ik daar geen woorden voor. Pas veel later, in mijn eigen zoektocht, kwam ik in aanraking met wat we nu ‘verborgen narcisme’ noemen. En hoewel labels me terughoudend maken, bracht dit begrip eindelijk iets wat ik als kind had gemist: erkenning.

Niet omdat het alles verklaarde. Maar omdat het ruimte gaf om mijn ervaring serieus te nemen.

De moeder die ogenschijnlijk alles voor je doet, maar emotioneel op je leunt. De vrouw die zorgzaam oogt, maar geen ruimte heeft voor jouw gevoelens. De nabijheid die je voelt en tegelijk het ontbreken van echte afstemming.

Als kind leer je dan iets fundamenteels: Ik ben verantwoordelijk voor de ander. Mijn gevoelens komen later. Liefde betekent aanpassen. 

Dit soort dynamieken zijn niet per se bewust of kwaadaardig. Vaak zijn ze doorgegeven, van generatie op generatie. Maar dat maakt ze niet minder ingrijpend.

 

In mijn geval betekende het dat ik al vroeg mijn eigen binnenwereld parkeerde. Ik werd gevoelig, opmerkzaam, zorgend. Van buiten leek ik ‘sterk’. Van binnen was ik voortdurend alert.

Verborgen narcisme vraagt veel van een kind. Niet omdat er geen liefde is, maar omdat die liefde voorwaardelijk voelt. Omdat jij er mag zijn zolang je de ander niet belast, niet confronteert, niet te veel ruimte inneemt.

En juist omdat het zo subtiel is, wordt het vaak niet herkend. Niet door de buitenwereld. En lange tijd ook niet door jezelf.

Ik heb uiteindelijk een boek geschreven over deze moeder-dochterdynamiek, niet om te beschuldigen, maar om zichtbaar te maken wat zo vaak onzichtbaar blijft. Over hoe verwarring ontstaat wanneer de moederrol en het kinddeel door elkaar lopen. Over hoe je als kind loyaal blijft, zelfs ten koste van jezelf.

 

Vanuit een spiritueel perspectief zie ik verborgen narcisme niet als een veroordeling, maar als een beschermingslaag. Een manier waarop iemand heeft leren overleven in een context waarin zij zelf niet volledig gezien werd. Dat vraagt om compassie. Maar ook om helderheid. Want compassie zonder grenzen leidt opnieuw tot zelfverlies.
En grenzen zonder compassie verharden het hart. Heling begint wanneer je mag voelen: Dit was niet mijn schuld.
Mijn verwarring was logisch. Mijn behoeften waren terecht.

Voor mij betekende heling dat ik mezelf weer mocht voelen. Dat ik mijn eigen waarneming ging vertrouwen. Dat ik leerde onderscheiden wat van mij was en wat niet. Vanuit die bedding ontstond iets nieuws, een identiteit die niet meer leunt,
maar rust. Een liefde die niet versmelt, maar verbindt. Ik vond mijzelf weer terug. 

Als je dit leest en iets in jou herkent zich hierin, als dochter, als moeder, of als vrouw die zichzelf onderweg is kwijtgeraakt, weet dat er niets mis is met jou. Soms is het niet jouw taak om sterker te worden, niet nog harder te werken of beter je maat te doen maar om zachter terug te keren naar jezelf. En precies daar, in dat stille thuiskomen, begint echte vrijheid.

 

Omdat deze thematiek zo diep verweven is met mijn eigen leven, heb ik er uiteindelijk een boek over geschreven, De onzichtbare erfenis". Niet als analyse van mijn moeder, maar als verwoording van wat het met een kind doet om op te groeien in een emotioneel omgekeerde relatie waarin zorgzaamheid en zelfgerichtheid onduidelijk door elkaar lopen.

In het boek beschrijf ik de innerlijke reis van dochter naar vrouw, hoe je jezelf kunt kwijtraken in loyaliteit, hoe verwarring ontstaat waar liefde geen bedding had en hoe het mogelijk is om, met zachtheid én helderheid, terug te keren naar jezelf.

Het is geschreven voor wie voelt: dit gaat niet over schuld, maar over waarheid. Over erkennen wat was, zodat je vrijer kunt zijn in wat is. Op mijn website vind je meer informatie over mijn werk, het boek en de mogelijkheden voor begeleiding en verdieping. Neem de tijd.  Lees rustig. En vertrouw erop dat wat jou raakt, niet toevallig is.

Reactie plaatsen

Reacties

Er zijn geen reacties geplaatst.